Yazılar

    Kabul ederek, https://binyaprak.com/ dışındaki bir üçüncü tarafça sağlanan bir hizmete erişeceksiniz.

    2 dakika okuma süresi (441 kelime)

    Robotlar Karıncalar Kadar Akıllı Olabilir mi?

    Optimist Dergisi'nin karıncalarla ilgili ilgi çekici yazısı sizinle. Keyifli okumalar! 

    Robotlar Karıncalar Kadar Akıllı Olabilir mi?

    Optimist Dergisi'nin karıncalarla ilgili ilgi çekici yazısı sizinle. Keyifli okumalar! 

     AI (Ant Intelligence-Karınca Zekâsı) doğanın bilgisayarıdır.

    NATHAN GARDELS

    Noema

    Birkaç ay önce, eşim Lilly'yle birlikte, Kosta Rika'daki Arenal yanardağının çevresindeki yağmur ormanlarında doğa yürüyüşü yapmaya gittik. Ormanın gölgesi altında yaşayan orkideler, zehirli kurbağalar, zehirli küçük yılanlar ve tukan kuşlarının arasında, hemen her patikanın kenarında ve hemen her ağaç dalında tek sıra halinde dizilmiş, göz alabildiğine uzanan, yaprak taşıyan karıncalar vardı. Her biri, kendinin kim bilir kaç kat ağırlığında yapraklar taşıyarak yuvalarına gidiyordu.

    Bir kraliçe, on yıllarca yaşayabilir ve bu süre içinde 200 milyon civarında yavru doğurabilir. Yavrularının her birinin tek bir amaç (koloninin sürdürülmesi) için birlikte nasıl hareket edebileceğine dair talimatların yer aldığı master algoritmayı genetik olarak aktarır. 

    Çevrebilimci Rob Dunn, Noema dergisinde yayımlanan "İnsanlardan Sonra Dünya" başlıklı makalesinde, karıncaların gezegenimizde yaşayan pek çok zekâdan biri olduğunu söylüyor. Biyosferi aşırı ısıtarak kendi türümüzü sona erdirdikten sonra da karıncaların gezegenin yüzeyinde dolaşmaya devam edeceğini vurguluyor. 

    Dunn, bal arıları ve termitlerden karıncalara kadar pek çok böcek topluluğunu incelemiş ve hepsi de ademi merkeziyetçi zekâ sayesinde değişen çevreye adapte olup hayatta kalabilmişler.

    "Karıncaların yaratıcı zekâsı yok, en azından bireysel anlamda… Bunun yerine, zekâları, yeni koşullara ayak uydurmak için kuralları nasıl uygulayabileceklerini çözme becerilerinden kaynaklanıyor. Bu belli kurallar, kolektif davranış biçiminde ortaya çıkan bir yaratıcılığa yol açıyor. Böyle bakınca, karıncalar ve diğer böcek toplulukları bilgisayardan önceki bilgisayar gibiler. Zekâları bizimkinden farklı. Öz farkındalıkları yok. Geleceği öngörmüyorlar. Diğer türlerin yok olmasına hatta kendi ölümlerine bile ağıt yakmıyorlar. Yine de uzun süre dayanabilen yapılar kurabiliyorlar. En eski termit tepesi, en eski şehirden çok daha önce kurulmuş olabilir.

    "Sosyal böcekler sürdürülebilir yaşayabilir. Karıncalar taze yapraklardaki mantarlarla yaşayıp yavrularını besler. Termitler aynı şeyi ölü yapraklarla yapar. Bedenleriyle köprüler oluşturabilirler. Kendi kendine öğrenen robotların bir gün edinebileceği özelliklerin hepsi onlarda vardır. Üstelik onlar canlı, şu anda varlar ve dünyanın biyokütlesinin büyük bir kesimini etkiliyorlar. Mantar yetiştiriyor, yaprakbitlerini kontrol ediyor hatta antibiyotik bile üretiyorlar. Dünyaları bizimkinden çok daha sessiz ama kolektif bir şekilde, her yerde aynı işliyor. Biz olmasak, en azından bir süre yeryüzünün hâkimi onlar olur." 

    Belki de James Lovelock'un söylediği gibi, robotlar da karıncalar ya da yabanarıları kadar zeki olduklarında, hibrid bir insan/makine medeniyeti ortaya çıkabilir; kaynakları verimli kullanan, ademi merkeziyetçi, kolektif zekâya sahip böcek kolonileri, iklim felaketi karşısında nasıl hayatta kalabileceğimize dair yol gösterebilir. 

    Tükenme tehlikesi altındaki insan türünün, geleceğe bakabilme ve özgür iradesiyle kaderini seçebilme becerisiyle donanmışken, doğal dayanıklılığa giden yolun, biraz sonrasını bile öngöremeyen karıncalar gibi örgütlenmekten geçtiğini anlaması ne büyük bir ironidir. 

    İnsanlık kendini üstün ve ayrı gören bakış açısından sıyrılarak Dünya adını verdiğimiz gezegensel organizmanın içinde diğer zekâlarla birlikte yaşamanın koşullarını aramaya başlamalıdır.

     

    Yorum

    Zaten Hesabınız Varsa Buradan Oturum Açın
    Henüz bir yorum yapılmamış. İlk yorum yapan siz olun

    Kabul ederek, https://binyaprak.com/ dışındaki bir üçüncü tarafça sağlanan bir hizmete erişeceksiniz.

    © 2022 BinYaprak. Tüm Hakları Saklıdır.
    Bir TurkishWIN girişimidir.