Urfa Mezopotamya Kadın Kooperatifi Kurucuları: İslim Bozkurt, Aygül Sağır, Aygül Kapıkayalı

2009-2010 yıllarında Şanlıurfa'nın kadınlar için baskıcı ve keskin kalıplara sahip olduğu bilinen Bozova ilçesinde bir "kız kardeşlik" hareketi yükselmeye başladı. Resmi adıyla Mezopotamya Kadın, Çevre, Kültür ve İşletme Kooperatifi, yerel kadınların kendi özgücü sermayesi ve el emeğiyle inşa ettiği toplumsal bir ışık niteliğinde. Belki daha öncesinden yüzlerce kadının yapmak için çabaladığı fakat kalıplarla engellenen bu toplumsal ışık bir kez daha "Biz burdayız!" yankısını getirdi.

Kadınların hikayelerini paylaşan, "Deneyim paylaşınca güzeldir." inancıyla çalışan BinYaprak ailesi olarak, 29 Ekim'de BinYaprak Hikaye Hasadı Hareketini başlattık. Cumhuriyetimizin 2. yüzyılına kadınların hikayelerini hediye etmek için çıktığımız Hikaye Hasadına, sevgili kız kardeşlerimizin hikayelerini yayınlayarak devam ediyoruz. Ülkemizin her köşesinde anlatacak çok şeyi olan güçlü ve başarılı kadınlarımız var; bu yazıda olduğu gibi, kız kardeşlerimizin hayat hikayelerini, deneyimlerini, bilgeliğini, ilhamını ve hayat enerjisini dijitale taşıyıp, sözleri ve yaşadıklarıyla bıraktığı izlerini binlerle paylaşmak istiyoruz.

2009-2010 yıllarında temelleri atılan bu girişim, kadın girişimciliğinin sadece plazalarda değil, Anadolu’nun kalbinde, tarlada ve üretim tezgahlarında da olabileceğini kanıtlıyor. 

Kooperatifin uzun yıllardır başkanlığını yürüten Aygül Sağır, beş çocuğu ve tek bir valiziyle eşinden ayrıldığında hayatın kendisi için bittiğini düşündüğü bir noktada Kadın Dayanışma Evleri ile tanışmış, kooperatifleşme süreci sayesinde maddi ve sosyal özgürlüğünü sıfırdan inşa etmiştir. Zorlu günleri geride bırakarak Türkiye’nin dört bir yanındaki kooperatif zirvelerinde hak savunuculuğu yapan güçlü bir lidere dönüşmüştür. 

Girişimin kurucu öncülerinden olan Aygül Kapıkayalı ise kooperatif çatısı altında kadınların yerelde üretim yapması ve örgütlenmesi için verdiği toplumsal mücadeleyi başarıyla yerel siyasete taşımış ve 2024 yılındaki Mahalli İdareler Genel Seçimlerinde DEM Parti'den aday olarak Bozova'nın ilk kadın belediye başkanı seçilmiştir. 

Kooperatifin bir diğer temel taşı olan İslim Bozkurt ise bölgedeki çevre baskısına, okuma-yazma bilmeyen ya da sadece Kürtçe konuşabilen dezavantajlı kadınların üretime dahil edilerek toplumsal hayata kazandırılmasına liderlik etmiştir. 

Hiyerarşiyi ve patronsuz bir yapıyı savunan bu kurucu kadınların günlük yaşamları lüks ve rahatlıktan tamamen uzak, yoğun bir fiziksel emek üzerine kuruludur; öyle ki hasat sezonlarında kooperatif merkezinde yatıp kalkarak gecede sadece birkaç saatlik uykuyla kırk gün aralıksız çalışan bu kadınlar, sabit bir maaş almak yerine tıpkı diğer ortaklar gibi doğradıkları biber çuvalı ya da domates kasası kadar adil bir gelir elde ederek hayatı, anneliği ve geleceği tam anlamıyla ortaklaştırmaktadırlar.

Ortaya çıkan bu ışık bize bölge umudunun tazeliğini ve kadınların her zorluktan bir şekilde çıkmayı başardığının göstergesi oluyor. 

Unutmayın: Her kadının hikayesi aynı değil ama biz vaz geçmezsek kimse vaz geçiremez!

Biraz da kendi ağızlarından söylenenleri duymak isterseniz bir söyleşiden bahsetmek isteriz.

Gökçe Yeniev ve Umut Kocagöz'ün kooperatif ortakları İslim Bozkurt ve Aygül Sağır ile yaptığı, 26 Aralık 2019 tarihli "Kadınların dertleri ortak" başlıklı söyleşide Bozova'da yürütülen kadın mücadelesinin detayları aktarılıyor. Röportajda, muhafazakar baskılar, siyasi engeller, iftar çadırındaki toplumsal kırılma anları, komün sistemindeki krizler ve Kobanîli kadınlarla kurulan dayanışma ağı ele alınıyor. birartibir.org